تالارگفتمان پایگاه اینترنتی امدادگران ایران

دوبوتامین (Dobutamine Hydrochloride)
________________________________________________________________________________​_____________________

گروه داروئي
Cardiovascular Drugs
داروهای قلبی عروقی

موارد مصرف

دوبوتامین به صورت تزریقی به عنوان یک داروی اینوتروپیک و برای کنترل برادی کاردی در سکته قلبی، جراحی قلب، آسیب های عضله قلب، شوک سپتیک و کاردیوژنیک و همچنین پیشگیری و درمان کاهش حاد فشار خون مصرف می شود.

مکانيسم اثر

دبوتامین دارای اثر اینوتروپیک مستقیم است و با تحریک مستقیم گیرنده های بتا- یک قلب،قدرت انقباضی عضله قلب و حجم ضربه ای آن را افزایش می دهد و در نتیجه باعث افزایش برون ده قلب می شود. دوبوتامین فشار زیاد ناشی از پر شدن بطن را کاهش می دهد ( کاهش پیش بار ) و هدایت گره دهلیزی بطنی را تسهیل می نماید. افزایش برون ده قلب ناشی از این دارو، بیش از اثرات دوپامینرژیک آن سبب بهبود جریان خون کلیوی و میزان دفع ادرار می شود.

فارماکوکينتيک

متابولیسم این دارو کبدی است و به ترکیبات غیر فعال تبدیل می شود. نیمه عمر دارو تقریباً 2 دقیقه است و اثر آن پس از 2-1 دقیقه شروع می شود. اگر سرعت انفوزیون آهسته باشد، زمان شروع اثر ممکن است تا 10 دقیقه افزایش یابد. طول اثر دارو کمتر از 5 دقیقه و دفع آن عمدتاً از طریق کلیه ها و به صورت متابولیت است.

موارد منع مصرف

این دارو در بیماران مبتلا به تنگیس ایدیوپاتیک هیپرتروفیک زیرآئورتی نباید مصرف شود.

هشدارها

1- این دارو در صورت وجود کمی حجم خون یا سکته قلبی باید با احتیاط مصرف شود.
2- سرعت انفوزیون و طول درمان به پاسخ بیمار بستگی دارد. این پاسخ با سرعت ضربان قلب، وجود فعالیت نابجای قلبی، فشار خون، جریان ادرار و در صورت امکان، اندازه گیری فشار وریدی مرکزی یا فشار گوه ای و برون ده قلب تعیین می شود.
3- کاهش شدید فشار خون باعث پیچیده شدن شوک کاردیوژنیک می شود.

عوارض جانبي

تاکی کاردی و افزایش قابل ملاحظه در فشار خون سیستولی و ندرتاً هیپوکالمی با مصرف مقادیر بیش از حد دارو گزارش شده است.

نکات قابل توصيه

1- انفوزیون دوبوتامین همزمان با هپارین و هیدرکورتیزون، سفازولین، سفالوتین و پنی سیلین از یک لوله انفوزیون توصیه نمی شود.
2- دوبوتامین با محلول های قلیایی مانند بی کربنات سدیم، ناسازگاری دارد.
3- تغییر رنگ محلول به رنگ صورتی به علت اکسیداسیون جزئی است. با وجود این، اگر دارو در طول مدت توصیه شده مصرف شود، از قدرت آن کاسته نمی شود.

مقدار مصرف

مقدار mcg/kg/min15-2/5انفوزیون وریدی می شود که بر حسب پاسخ بیمار تنظیم می گردد.

اشکال داروئي

For infusion : 12.5 mg/ml

Nitroglycerin) T.N.G )
________________________________________________________________________________​______________________

گروه داروئي
Cardiovascular Drugs
داروهای قلبی عروقی

موارد مصرف

اين دارو براي پيشگيري و درمان آنژين صدري حاد و درمان آنژین صدری مزمن و درمان نارسايي بطن چپ مصرف مي‌شود. نيتروگليسرين تزريقي براي كنترل فشار خون حين بعضي از اعمال جراحي و براي كاهش خونريزي به داخل ناحيه جراحي مصرف مي‌شود. نيتروگليسرين تزريقي به عنوان داروي كمكي در درمان نارسايي احتقاني قلب هر ماه با انفاركتوس حاد ميوكارد مصرف مي‌شود.

فارماکوکينتيک

پيوند اين دارو به پروتئين حدود 60 درصد است. نيمه عمر نيتروگليسرين 4-1 دقيقه است. اثر دارو از راه انفوزيون وريدي تقريباً بلافاصله، از راه زيرزباني پس از 30 دقيقه شروع مي‌شود. طول اثر دارو از راه انفوزيون وريدي چند دقيقه، از راه زيرزباني 60-30 دقيقه و از راه پوستي 24-8 ساعت است. نيتروگليسرين، پس از‌ آن كه تقريباً به طور كامل متابوليزه شد، از طريق كليه‌ها دفع مي‌شود.

موارد منع مصرف

شكل تزريقي اين دارو در موارد تامپوناد قلبي، پريكارديت constrictive ضربه اخير به سر و خونريزي مغزي نبايد مصرف شود.

هشدارها

1- درموارد زير بايد با احتياط فراوان مصرف شود: كم خوني شديد، خونريزي مغزي، ضربه اخير به سر، گلوكوم، پركاري تيروئيد، سابقه انفاركتوس اخير قلبي، كاهش حجم خون و فشار پايين در مویرگ‌هاي ريوي.
2- با مصرف طولاني مدت نيترات‌ها، ممكن است نسبت به اثر آنها تحمل شود و در نتيجه، نياز بيمار به دارو افزايش يابد. براي اطمينان از حفظ اثر مطلوب دارو، پيگيري دقيق وضع بيمار توصيه مي‌شود.
3- در صورت لزوم قطع مصرف دارو، به دنبال مصرف مقادير زياد يا طولاني مدت، به منظور جلوگيري از بروز حمله واجهشي آنژين ناشي از قطع مصرف دارو، مقدار مصرف بايد به تدريج كاهش داده شود.
4- در صورت بروز تاري ديد يا خشكي دهان يا تشديد آن مصرف دارو بايد قطع شود.

عوارض جانبي

سردرد كوبنده، برافروختگي، سرگيجه و كمي فشار خون وضعيتي با مصرف اين دارو گزارش شده است.

تداخل داروئي

مصرف همزمان نيتروگليسرين با فرآورده‌هاي حاوي الكل، داروهاي پايين‌آورنده فشار خون يا داروهاي گشادكننده عروق ممكن است كمي فشار خون ناشي از اثرات نيتروگليسرين را تشديد كند.

نکات قابل توصيه

1- قرص معمولي و پيوسته رهش نيتروگليسرين بايد همراه با يک ليوان آب و با معده خالي مصرف شود.
2- هنگام استفاده از قرص زيرزباني، تا زماني كه قرص حل نشده باشد، از خوردن يا نوشيدن بايد خودداري شود.
3- هنگام استفاده از پماد نيتروگليسرين، پيش از مصرف، پوست بايد تميز شود. در هر بار مصرف، پماد بايد بر روي سطح بدون مو ماليده شده و گسترده شود. پس از گسترده شدن، دارو را نبايد روي پوست ماساژ داد.
4- از جويدن و خرد كردن قرص پيوسته رهش بايد خودداري كرد.
5- با بروز اولين علائم حمله آنژين، بايد نشست و از قرص زيرزباني استفاده نمود و در صورت بروز سرگيجه يا از حال رفتن بايد احتياط كرد. اثر قرص‌ها معمولاً طي 5 دقيقه ظاهر مي‌شود.
6- قرص معمولي پيوسته رهش همچنين فرآورده‌هاي موضعي نيتروگليسرين از بروز حمله آنژين صدري جلوگيري مي‌نمايند و سبب رفع درد ناشي از حمله نمي‌شوند.
7- قرص‌هاي زيرزباني نيتروگليسرين نبايد در معرض هوا قرار گيرند زيرا ممكن است اثر آنها كاهش يابد.
8- به هنگام برخاستن از حالت خوابيده يا نشسته، بايد احتياط نمود.
9- به هنگام ايستادن به مدت طولاني يا فعاليت بدني و همچنين در آب و هواي گرم بايد احتياط نمود.
10- سردرد، عارضه معمولي نيترات‌ها است كه با ادامه درمان كاهش مي‌يابد. در صورت تداوم يا تشديد سردرد، مراجعه به پزشك ضروري است.
11- در صورت فراموش شدن يك نوبت مصرف دارو،‌ اگر تا نوبت بعدي 2 ساعت (قرص معمولي، زيرزباني و پماد) يا 6 ساعت (قرص پيوسته رهش) فاصله باشد، از مصرف آن بايد خودداري نمود.

مقدار مصرف

قرص يا كپسول پيوسته رهش
بزرگسالان: به عنوان ضد آنژين صدري، 6/2 يا 5/6 ميلي گرم هر 12 ساعت مصرف مي‌شود.
در صورت نياز و تحمل بيمار، مي‌توان مقدار توصيه شده را هر 8 ساعت مصرف نمود.
قرص زير زباني
بزرگسالان: به عنوان ضد آلنژين صدري، 6/0-3/0 ميلي‌گرم مصرف مي‌شود كه در صورت نياز براي رفع حملات آنژين، هر 5 دقيقه تكرار مي‌شود.
تزريقي:
بزرگسالان: به عنوان ضد‌آنژين، پايين‌آورنده فشار خون يا كاهش دهنده بار قلب،‌ابتدا با سرعت mcg/min 5 انفوزيون مي‌شود. سپس مقدار مصرف با اضافه كردن mcg/min5 هر 5-3 دقيقه افزايش مي‌يابد تا اثر مطلوب به دست آيد يا اين كه سرعت انفوزيون به mcg/min20 برسد. در صورت عدم حصول پاسخ مطلوب، مي‌توان مقدار مصرف را با اضافه كردن mcg/min10 در همان فواصل زماني بالا، افزايش داد. در صورت نياز، مي‌توان هر 5-3 دقيقه سرعت انفوزيون را به mcg/min20 افزايش داد تا اثر مطلوب به دست آيد. در صورت مشاهده بروز اثر نسبي، بايد با رعايت احتياط، از سرعت افزايش مقدار انفوزيون كم كرده و فواصل انفوزيون را طولاني نمود تا پاسخ مطلوب حاصل شود.
پماد و پلاستر
بزرگسالان: به عنوان ضد آنژين، مقدار 30-15 ميلي‌گرم هر 8 ساعت طي روز و هنگام خواب بر روي پوست ماليده مي‌شود همچنين يك پلاستر هر 24 ساعت بر روي پوست قرار داده مي‌شود.

اشکال داروئي

Injection: 5mg/ml, 1mg/ml
Ointment: 2%
Sustained Release Tablet /Capsul: 2.6mg, 6.4mg, 2.5mg, 6.5mg
Plaster: 10mg/24hr, 5mg/24hr
Spray: 400mcg/dose
Sublingual Tablet/Capsule: 0.4mg

وراپامیل هیدروکلراید (Verapamil Hydrochloride)
________________________________________________________________________________​_________________________________

گروه داروئي
Cardiovascular Drugs
داروهای قلبی عروقی

موارد مصرف

اين دارو براي كنترل آنژين كلاسيك(پايدار مزمن) كنترل آنژين وازواسپاستیک یا آنژین ناپایدار در بیمارانی که قادر به تحمل داروهاي مسدودكننده گيرنده بيتا آدرنرژيك يانتيرات‌ها نيستند، يا علائم بيماري آنها بااين داروها از بين نمي‌رود، مصرف مي شود.

فارماکوکينتيک

بيش از 90 درصد دارو از راه خوراكي جذب مي‌شود. به دليل متابوليسم عبور اول از كبد، فراهمي زيستي آن 35-20 درصد است. پيوند اين دارو با پروتئين حدود 90 درصد است نيمه عمر اين دارو از راه خوراكي پس از مصرف مقدار واحد 4/7-8/2 ساعت و براي مقادير تكراري 12-5/4 ساعت است. نيمه عمر وراپاميل در تزريق وريدي دو مرحله‌اي است كه در مرحله كوتاه‌تر حدود 4 دقيقه و در مرحله طولاني‌تر 5-2 ساعت است. اثر وراپاميل از راه خوراكي پس از 2 ساعت است و اثر ضدآريتمي آن از راه وريدي پس 15-1 دقيقه شروع مي‌شود. اثر هموديناميك دارو نيز از راه وريدي پس از 5-3 دقيقه شروع مي‌شود. زمان لازم براي رسيدن به اوج اثر از راه خوراكي 90-30 دقيقه و از راه تزريقي 5-3 پس از خاتمه تزريق است. طول اثر دارو از راه خوراكي 10-8 ساعت و طول اثر ضد آريتمي و هموديناميك به ترتيب حدود 2 ساعت و 20-10 دقيقه پس از تزريق وريدي است. وراپاميل از راه كليه به ميزان 70 دقيقه درصد به صورت متابوليت طي 5 روز دفع مي‌شود.

موارد منع مصرف

اين دارو در كمي شديد فشار خون، انسداد درجه دو و سه گره دهليزي-بطني، سندرم w-p-w همراه با فلوتر يا فيبریلاسيون دهليزي و پورفيري نبايد مصرف شود.

هشدارها

1- در موارد زير اين دارو بايد با احتياط فراوان مصرف شود: برادي كاردي، نارسايي قلب، شوك كارديوژنيك و حساسيت به داروهاي مسدودكننده كانال كلسيمي.
2- اندازه‌گيري فشار خون، انجام ازمون EGG و اندازه‌گيري ضربان قلب در طول مصرف دارو ضروري است.
3- مقدار مصرف وراپاميل در بيماران مبتلا به عيب كار كبد بايد كاهش داده شود.

عوارض جانبي

يبوست، تهوع، استفراغ، برافروختگي، سردرد، سرگيجه، كسالت، خيز مچ پا و به ندرت عيب برگشت‌پذير كار كبد. واكنش‌هاي آلرژيك، ژينكوماستي و هيپرپلازي لثه با مصرف اين دارو گزارش شده است. پس از تزريق وريدي، كاهش فشار خون، برادري كاردي، انسداد قلبي و آسيستول نيز مشاهده شده است.

تداخل داروئي

خطر بروز برادي كاردي، انسداد دهليزي-بطني و ضعف عضله قلب ناشي از مصرف آميودارون با مصرف همزمان وراپاميل افزايش مي‌يابد. افزايش خطر بروز ضعف عضله قلب و‌ آسيستول در صورت مصرف همزمان اين دارو با ديسوپيراميد وجود دارد. افزايش غلظت پلاسمايي كينيدين( و كاهش شديد فشار خون) و ديگوكسين(انسداد دهليزي-بطني وبرادي كاردي) در صورت مصرف همزمان وراپاميل ممكن است بروز كند. اثر كاربامازپين و تئوفيلين با مصرف همزمان با وراپاميل، افزايش مي‌يابد. اثر وراپاميل در مصرف همزمان با فنوباريتال و فني‌توئين كاهش مي‌يابد. اسيستول، كاهش شديد فشار خون و نارسايي قلبي در صورت مصرف توأم با داروهاي مسدودكننده گيرنده‌هاي بتا-آدرنرژيك بروز مي‌نمايد. ريفامپين ممكن است فراهمي زيستي پروكائين‌آميد يا كينيدين همراه با داروهاي مسدودكننده اثرات كلسيمي بايد احتیاط نمود، زيرا هر دو گروه از داروها داراي اثرات اينوتروپيك مثبت هستند. در صورت مصرف همزمان داروهاي كاهنده پتاسيم خون، اثرات كاهنده فشار خون ممكن است تشديد شود.

نکات قابل توصيه

1- مصرف اين دارو حتي در صورت احساس بهبودي بايد ادامه يابد.
2- اين دارو افزايش فشار خون را درمان نمي‌كند، بلكه آن را كنترل مي‌نمايد. از اين رو مصرف اين دارو ممكن است تا آخر عمر ضروري باشد.
3- كاهش دفعات بروز درد قفسه سينه ممكن است بيمار را تشويق به فعاليت بيش از حد كند. بنابراين، در مورد ميزان تمرينات بدني بايد با پزشك مشورت شود.
4- از مصرف ساير داروها، به خصوص داروهاي مقلد سمپاتيك كه نياز به نسخه ندارند، بايد خودداري شود.
5- نبض بيمار بايد كنترل شود و در صورتي كه كمتر از 50 بار در دقيقه بشد، مراجعه به پزشك ضروري است.
6- در صورت فراموش شدن يك نوبت مصرف دارو، به محض به ياد آوردن، آن نوبت بايد مصرف شود،مگر اين كه تقريباً زمان مصرف نوبت بعدي فرا رسيده باشد، در اين صورت، مقدار مصرف بعدي نبايد دوبرابر گردد.

مقدار مصرف

بزرگسالان: ابتدا 120-80 ميلي‌گرم 3 بار در روز مصرف مي‌شود كه اين مقدار را مي‌توان بر حسب نياز وتحمل بيمار هر 3 روز يا هر هفته افزايش داد. مقدار مصرف تام اين دارو در روز 480-240 ميلي‌گرم و بيشينه مقدار مصرف تا 480 ميلي‌‌گرم در مقادير منقسم است. (در درمان كارديوميوپاتي هيپرتروفيك تا mg/day720). در بيماران سالخورده، ابتدا 40 ميلي‌گرم 3 بار در روز مصرف مي‌شود و سپس مقدار مصرف بر اساس نياز و تحمل بيمار، تنظيم مي‌شود. مقدار مصرف اشكال دارويي پيوسته رهش در درمان زيادي فشار خون در بزرگسالان، mg/day180 مي‌باشد كه بر حسب نياز و تحمل بيمار به طور روزانه يا هفتگي افزايش مي يابد.
تزريقي:
بزرگسالان: ابتدا مقدار mg/day10-5 به آهستگي در مدت بيش از 2 دقيقه تزريق وريدي مي‌شود. تزريق وريدي بايد با پيگيري مداوم الكتروكارديوگرام و فشار خون همراه باشد. در صورت عدم بروز پاسخ كافي، مي‌توان 30 دقيقه پس از خاتمه تزريق مقدار اوليه، مصرف دارو را تكرار نمود. در بيماران سالخورده، تزريق بايد در مدت بيش از 3 دقيقه صورت گيرد.
كودكان: در شيرخواران تا سن يك سال، ابتدا mg/kg0/2-0/1 (مقدار واحد معمول 2-75/0 ميلي‌گرم) تجويز مي شود. در كودكان 15-1 سال ابتدا mg/kg 0/3-0/1 (مقدار واحد معمول 5-2 ميلي‌گرم) تزريق مي‌شود كه اين مقدار نبايد از مقدار تام 5 ميلي‌گرم تجاوز كند. مقادير مصرف تكراري اين دارو (30 دقيقه پس از خاتمه تزريق مقدار اوليه) نبايد از 10 ميلي‌گرم تجاوز كند.

اشکال داروئي

Coated Tablet: 40mg, 80mg
Injection: 5mg/2ml
Sustained Release Film Coated Tablet: 240mg

انسولین (Insulin)
________________________________________________________________________________​______________________________________________

گروه داروئي
Antidiabetics
داروهای ضد دیابت

موارد مصرف

انسولين در درمان ديابت مليتوس، درمان كتواسيدوز ديابتيك و تشخيص كمبود هورمون رشد به كار مي رود.

مکانيسم اثر

انسولين ذخيره و متابوليسم كربوهيدرات ها، پروتئين و چربي ها را كنترل مي كند. انتقال فعال گلوكز را از غشاء سلولي بافت چربي و عضله افزايش مي دهد و موجب تبديل گلوكز و اسيد چرب آزاد داخل سلولي به شكل ذخاير گليكوژن و تري گليسيريد مي شود و همچنين تبديل گلوكز كبدي به گليكوژن را افزايش داده و خروج گلوكز از كبد را مهار مي كند. تزريق داخل وريدي انسولين با كاهش قند خون، ترشح هورمون رشد را تحريك مي كند.

فارماکوکينتيک

در تزريق زيرجلدي شروع اثر انسولين رگولار 60-30 دقيقه پس از تزريق و طول اثر آن 8 ساعت مي باشد و پس از 4-2 ساعت به حداكثر اثر خود مي رسد. شروع اثر انسولين ايزوفان باي فازيك پس از 30 دقيقه، طول اثر آن 24 ساعت و حداكثر اثر آن پس از 8-4 ساعت ديده مي شود. شروع اثر انسولينNPH انساني( ايزوفان) پس از 4-3 ساعت، طول اثر آن 24-18 ساعت و حداكثر اثر آن پس از 12- 6 ساعت مي باشد. انسولين در بيشتر بافت هاي بدن توزيع مي شود، متابوليسم آن كبدي و كليوي است. نيمه عمر دارو 6-5 دقيقه و 80-30% دفع آن كليوي مي باشد.

موارد منع مصرف

در اسهال، فلج معده، انسداد روده ، استفراغ و ديگر شرايطي كه سبب عدم جذب غذا مي شود و يا شرايطي كه موجب كاهش قند خون مي شود مانند بي كفايتي آدرنال و هيپوفيز نبايد مصرف شود.

هشدارها

1. در بيماري هاي كليوي با توجه به تغييرات كليرانس انسولين، در بيماري هاي كبدي با توجه به تغييرات متابوليسم انسولين و تغييرات غلظت قند خون، تنظيم ميزان مصرف لازم مي باشد.
2. در شرايط ايجاد كننده افزايش قند خون مانند تغييرات هورموني در زنان، تب، پركاري غده فوق كليوي، عفونت و استرس هاي رواني ممكن است نياز به انسولين افزايش يابد.
3. پركاري تيروئيد، فعاليت بدن و كليرانس انسولين را زياد كرده و كنترل قند خون را مشكل مي كند.
4. جراحي با تروما ممكن است قند خون را افزايش و يا كاهش داده و تنظيم مقدار مصرف انسولين لازم باشد.

عوارض جانبي

واكنشهاي موضعي و ديستروفي بافت چربي در محل تزريق، كاهش قند خون با مصرف مقادير زياد و نيز افزايش وزن ديده شده است. پروتامين موجود در فرآورده هاي انسولين ممكن است واكنش هاي آلرژيك ايجاد كند.

تداخل داروئي

بلوك كننده هاي بتاآدرنژيك ممكن است سبب بالا رفتن قند خون يا كاهش قند خون شود. بلوك كننده هاي اختصاصي بتايك كمتر عوارض فوق را ايجاد مي كنند ولي مي توانند علائم كاهش قند خون را مخفي كنند. كورتيكواستروئيدها اثرات انسولين را خنثي مي كنند. بنابراين تنظيم مقدار مصرف دارو لازم مي باشد.

نکات قابل توصيه

1. در دوران بارداري و شيردهي ممكن است نياز به انسولين تغيير كند، بنابراين كنترل قند خون لازم مي باشد.
2. در كودكان قبل از سن بلوغ و افراد مسن به دليل حساسيت بيشتر به انسولين، خطرپايين آمدن قند خون بيشتر است.
3. سرنگ مناسب براي تعيين مقدار مصرف دقيق انسولين بايد انتخاب شود، محل تزريق دقيقاً مشخص شده و در تزريقات مكرر محل تزريق تغيير داده شود.
4. با تغيير رژيم غذايي، فعاليت بدني يا بيماري نياز به انسولين تغيير مي كند.

مقدار مصرف

مطابق با نيز بيمار زير جلدي، داخل عضلاني يا داخل وريدي تزريق مي شود.

اشکال داروئي

Injection: Insulin Regular 100 IU/ml
Injection: Insulin Isophane (NPH) 100 IU/ml
Injection: Insulin Biphasic Isophane 100 IU/ml (Isophane Insulin 70% + Insuline Regular 30%)
Injection:Insuline Zinc 100 IU/ml

پتاسیم کلراید (Potassium) یا KCl
________________________________________________________________________________​__________________________________________

گروه داروئي
Electrolytes
الکترولیت ها

موارد مصرف

اين دارو در درمان كمي پتاسيم خون همراه يا بدون آلكالوزمتابوليك، در مسموميت مزمن با ديگوكسين و در بيماران مبتلا به فلج دوره اي همراه كمي پتاسيم خون مصرف مي شود. مكمل هاي پتاسيم به منظور پيشگيري از بروز كمي پتاسيم خون در بيماراني كه كاهش پتاسيم خون در آنان مخاطره آميز است، و همچنين در بيماران مبتلا به سيروز كبدي همراه آسيت، زيادي آلدوسترون همراه كار طبيعي كليه، اسهال، استفراغ طولاني و نفروپاتي تخليه كننده پتاسيم و در كودكان تحت درمان طولاني مدت با آدرنوكورتيكوئيدها مصرف مي شود.

فارماکوکينتيک

دفع املاح پتاسيم از كليه (90 درصد) و مدفوع(10 درصد) مي باشد.

هشدارها

1- اين دارو در موارد زير بايد با احتياط مصرف شود:
اسهال طولاني يا شديد اختلال در عملكرد مري، طولاني بودن زمان تخليه معده، انسداد روده يا قرحه گوارشي، فلج دوره اي خانوادگي، انسداد شديد يا كامل قلب و زيادي پتاسيم خون يا حالاتي كه منجر به زيادي پتاسيم خون مي شود.
2- د ربيماران سالخورده خطر بروز زيادي پتاسيم خون به علت تغيير در توانايي كليه اين بيماران در دفع پتاسيم وجود دارد.
3- مصرف اين دارو براي تصحيح كمي پتاسيم خون بايد با احتياط صورت گيرد تا از زيادي پتاسيم خون همراه با آريتمي قلبي اجتناب شود.
4- غلظت هاي پلاسمايي بيش از mEq/L 5/5 بعلت احتمال بروز آريتمي خطرناك است.
5- پيگيري دقيق وضعيت بيمار، بررسي الكتروكارديوگرام و اندازه گيري غلظت پتاسيم ممكن است ضروري باشد.
6- در صورت بروز اختلال در عملكرد كليه (كمبود كاري يا افزايش كراتينين سرم)، انفوزيون كلرورپتاسيم بايد فوراً قطع شود.
7- فراورده هاي حاوي كلرور پتاسيم با غلظت mEq/ml1/5 و mEq/ml 2 بايد قبل از تزريق وريدي رقيق شوند. تزريق مستقيم فراورده هاي رقيق نشده ممكن است سبب مرگ بيمار گردد.

عوارض جانبي

اغتشاش شعور، ضربان نامنظم يا آهسته قلب، بيحسي يا گزگز در دستها، پا يا لب، اشكال در تنفس، اضطراب، خستگي يا ضعف، ضعف يا احساس سنگيني در پاها با مصرف اين دارو گزارش شده است.

تداخل داروئي

مصرف همزمان داروهاي مهار كننده آنزيم مبدل آنژيوتانسين، ضدالتهاب هاي غير استروئيدي، مسدودكننده هاي گيرنده بتا-آدرنرژيك، مدرهاي نگهدارنده پتاسيم و هپارين با مكملهاي پتاسيم ممكن است سبب افزايش غلظت پتاسيم سرم و در نتيجه ايست قلبي شود. مصرف همزمان داروهاي آنتي كولينرژيك با شكل خوراكي كلرور پتاسيم ممكن است شدت ضايعات دستگاه گوارش ناشي از مصرف اين دارو را افزايش دهد. مصرف همزمان كلرور پتاسيم با ديگوكسين در بيماران ديژيتاليزه يا در بيماران مبتلا به بلوك شديد يا كامل قلب توصيه نمي شود.

نکات قابل توصيه

1. از راه خوراكي، دارو بلافاصله پس از غذا يا همراه با آن مصرف شود.
2. دوره درمان بايد كامل شود، بويژه اگر از داروهاي مدر يا ديگوكسين استفاده مي شود.
3. در صورت بروز علائم خونريزي گوارشي، مراجعه فوري به پزشك ضروري است.
4. در صورت فراموش كردن يك نوبت مصرف دارو از راه خوراكي، به محض به ياد آوردن، طي 2 ساعت آن نوبت بايد مصرف شود. در غير اين صورت مصرف دارو بايد طبق برنامه ادامه يافته و از دو برابر كردن مقدار مصرف دارو نيز بايد خودداري شود.

مقدار مصرف

هر گرم كلرور پتاسيم، معادل 41/13 ميلي اكي والان پتاسيم است.
خوراكي:
بزرگسالان : بمنظور پيشگيري يا درمان كمي پتاسيم خون 20 ميلي اكي والان پتاسيم(تقريباً معادل 5/1 گرم كلرور پتاسيم) در 180 ميلي ليتر آب سرد 5-1 بار در روز يا 20-7/6 ميلي اكي والان پتاسيم(معادل 5/1-5/0 گرم كلرور پتاسيم) از قرص پيوسته رهش، 3 بار در روز مصرف مي شود.
تزريقي:
بزرگسالان : بعنوان جانشين شونده الكتروليت يا درمان كمي پتاسيم خون، مقدار مصرف و سرعت انفوزيون بايد بر حسب نياز بيمار تعيين گردد(حداكثر تاmEq/day 400). پس از انفوزيون اوليه 60-40 ميلي اكي والان، پاسخ بيمار بايد با سنجش غلظت پتاسيم سرم و بررسي الكتروكارديوگرام مشخص گردد و سرعت انفوزيوم بعدي تعيين شود.
كودكان: براي درمان كمي پتاسيم خون تاmEq/kg 3 انفوزيون وريدي مي شود. در پيشگيري از كمي پتاسيم خون، مقدار مصرف بر اساس نياز هر بيمار تعيين مي شود.

اشکال داروئي


For Infusion: 20 mEq/10 ml
For Infusion: 100 mEq/50ml
Sustained Release Tablet:500mg
Powder:20 mEq/Sachet

منیزیوم سولفات (Magnesium)
________________________________________________________________________________​_________________________________

گروه داروئي
Electrolytes
الکترولیت ها

موارد مصرف

اين دارو براي برطرف كردن كمبود منيزيم، آريتمي، بعد از موارد مشكوك به سكته قلبي و جلوگيري از تشنج ناشي ا ز اكلامپسي مصرف مي‌شود.

مکانيسم اثر

مكانيسم اثر منيزيم كاملا شناخته‌شده نيست. اما بر پمپ Na+/K+ATPase، كانالهاي سديمي، پتاسيمي و كلسيمي تأثير مي‌گذارد. همچنين موجب كاهش آزاد شدن استيل كولين در محل اتصال عصب – عضله مي‌گردد.

فارماکوکينتيک

از راه وريدي اثر دارو بلافاصله شروع و حدوود 30 دقيقه ادامه مي يابد. اين دارو از طريق كليه‌ها دفع مي‌شود. اثر دارو از راه عضلاني پس از يكساعت شروع مي‌شود و طول اثر آن 4-3 ساعت است.

موارد منع مصرف

در صورت بلوك قلبي و نارسايي كليه نبايد مصرف شود.

هشدارها

1. اين دارو در نارسايي كبدي و يا كليوي بايد با احتياط فراوان تجويز شود.
2. در طول مدت تجويز اين دارو ،‌غلظت منيزيم و ساير الكتروليت‌هاي خوني مرتبا كنترل شود.
3. تزريق داخل عضلاني اين دارو دردناك است
4. در طول مصرف اين دارو در اكلامپسي ، ECG، فشار خون و علائم افزايش غلظت پلاسمايي بايد كنترل شود و در صورت بروز نشانه‌هاي مسموميت با منيزيم(عدم رفلكس زانو، ضعف، تهوع، احساس داغ شدن، برافروختگی، خواب‌آلودگي، تاري ديد و لرزش صدا) تزريق گلوكونات كلسيم توصيه مي‌شود.
5. محلول 50% اين دارو قبل از انفوزيون وريدي بايد تا غلظت 20% رقيق شود.

عوارض جانبي

زيادي منيزيم خون، تهوع ، استفراغ ، تشنگي، برافروختگي پوست، كاهش فشار خون، آريتمي، اغماء ، تضعيف تنفسي، خواب‌آلودگي ، توهم ،‌فقدان رفلكس تاندوني و ضعف عضلاني از عوارض جانبي اين دارو هستند.

تداخل داروئي

اين دارو به علت رقابت با يون كلسيم اثر داروهاي غير دپلاريزان شل‌كننده عضلات را افزايش مي‌دهد.

مقدار مصرف

در درمان كمبود منيزيم حداكثر 160 ميلي مول ‌يون منيزيم كه تا 5 روز ممكن است تجويز شود. منيزيم سولفات در آغاز يا به صورت تزريق عضلاني و يا انفوزيون وريدي تجويز مي‌گردد. مقدار مصرف نگهدارنده 20-10 ميلي‌ مول يون منيزيم در روز است. در آريتمي‌ها همراه با كاهش پتاسيم و يا آريتمي از نوع torsades de points مقدار 8 ميلي‌مول يون منيزيم طي 15-10 دقيقه تزريق وريدي مي‌شود كه در صورت لزوم می توان این مقدار مصرف را يكبار ديگر تكرار كرد. بعد از سكته قلبي، ابتدا 8 ميلي‌مول يون منيزيم طي 20 دقيقه تزريق وريدي مي‌شود و سپس 72-65 ميلي‌مول يون منيزيم طي 24 ساعت انفوزيون مي‌شود. براي جلوگيري از تشنجات اكلامپسي در ابتدا چهار گرم سولفات منيزيم طي 20 دقيقه تزريق وريدي می شود. سپس انفوزیون وریدی يك گرم در ساعت سولفات منيزيم ادامه مي‌يابد.
درصورت بروز تشنج مجدد مي‌توان 4-2 گرم سولفات منيزيم را تزريق وريدي كرد.
كودكان: در تغذيه تام وريدي، از راه انفوزيون وريدي g/day1/25-0/25mEq)10-2(mmole5-1)) تزريق مي‌شود.

اشکال داروئي

Injection :(as Sulfate 7 H2O) 10% . 20% . 50%

سدیم کلراید (Sodium Chloride)
________________________________________________________________________________​__________________________________

گروه داروئي
Electrolytes
الکترولیت ها

موارد مصرف

محلول ايزوتونيك (9/0 درصد كلرور سديم يا محلول نمكي نرمال) به عنوان جانشين شونده در حالاتي كه با از دست رفتن كلرور سديم يا آب بدن همراه است، مصرف مي شود. محلول هيپرتونيك پنج درصد كلرور سديم، در كمي سديم و كلرور خون به علت از دست رفتن الكتروليت ها، رقيق شدن مايعات بدن به علت مصرف بيش از حد آب همچنين در درمان فوري تخليه شديد نمك بدن به كار مي رود.

مکانيسم اثر

كلرور سديم نمك اصلي در نگهداري فشار اسموتيك مؤثر پلاسما است.

موارد منع مصرف

در صورت افزايش، طبيعي بودن و يا حتي كم شدن جزئي غلظت سرمي سديم يا كلرور ، محلول پنج درصد اين دارو نبايد مصرف شود.

هشدارها

1. در موارد زير، مصرف اين دارو بايد با احتياط صورت گيرد:
نارسايي احتقاني قلب ، بي كفايتي شديد كليه، احتباس سديم همراه با خيز.
2. انفوزيون مقادير بيش از يك ليتراز محلول ايزوتونيك، ممكن است غلظت سرمي سديم و كلرور را بيش از حد طبيعي افزايش دهد و منجر به بروز زيادي سديم خون شود. همچنين مي تواند باعث از دست رفتن يون هاي بي كربنات و در نتيجه بروز اسيدوز گردد.
3. تجويز محلول ايزوتونيك، هنگام جراحي يا بلافاصله پس از آن ممكن است باعث احتباس مقادير بيش از حد سديم شود.
4. تزريق محلول هاي وريدي مي تواند سبب افزايش بار مايع يا مواد موجود درمحلول و در نتيجه رقيق شدن الكتروليت هاي سرم، افزايش بيش از حد آب بدن، حالات مرضي همراه با احتقان يا خيز ريوي شود.

عوارض جانبي

تب، عفونت در محل تزريق، ترومبوز وريدي يا التهاب وريد در محل تزريق، زيادي سديم يا كلرور خون، نشت محلول تزريقي به بافت هاي اطراف رگ و زيادي حجم خون با تزريق اين دارو گزارش شده است.

نکات قابل توصيه

1. ارزيابي باليني و انجام آزمون هاي آزمايشگاهي به طور منظم براي پيگيري تغييرات در تعادل مايع بدن، غلظت الكتروليت ها و تعادل اسيد-باز ضروري است.
2. محلول انفوزيون پنج درصد بايد به آرامي و با احتياط تزريق شود تا از بروز خيز ريوي جلوگيري شود.

مقدار مصرف

مقدار مصرف معمول براي بزرگسالان از محلول 9/0 درصد براي جبران كمبود الكتروليت ها مقدارlit/day 1 يا بر حسب نياز بيمار، مي باشد. براي استفاده از محلول پنج درصد، ابتدا مقدار سديم از دست رفته را بايد محاسبه و پس از آن نصف مقدار محاسبه شده را طي 8 ساعت تجويز نمود. سرعت تجويز نبايد از ml/hr100 تجاوز كند. درمان تا زماني كه غلظت سديم سرم به mq/kg 130 برسد يا علائم عصبي بهبود يابد، ادامه داده مي شود.

اشکال داروئي

For Injection: 0.45%
For Injection: 0.9%
%5 :ّFor Injection

گلوکز (Glucose)
________________________________________________________________________________​________________

گروه داروئي
Nutritional Agents and Vitamins
عوامل تغذیه ای و ویتامین ها

وارد مصرف

محلولهاي 5 و 10 درصد دكستروز از طريق انفوزيون وريدي محيطي براي تأمين كالري در مواردي كه درمان جانشيني مايع و كالري لازم است، مصرف مي شوند. محلولهاي 20 درصد دكستروز در مواردي كه تأمين كالري كافي در حداقل حجم آب ضروري باشد، مصرف مي شود. محلول هاي 50 درصد دكستروز در درمان كمي قند خون ناشي از مصرف مقدار زياد انسولين مصرف مي شود.

مکانيسم اثر

محلول هاي تزريقي دكستروز بعنوان منبع كالري و مايعات مصرف مي شوند(هر گرم گلوكز مونوهيدارت، 4/3 كالري انرژي آزاد مي كند). دكستروز تزريقي ممكن است ديورز ايجاد كند. اين ماده به راحتي متابوليزه مي شود و ممكن است از دست رفتن پروتئين و نيتروژن را كاهش داده و تشكيل گليكوژن را تسريع نمايد.

فارماکوکينتيک

گلوكز تزريقي به راحتي متابوليزه مي شود و در اثر اكسيداسيون به آب و دي اكسيد كربن تبديل مي شود.

هشدارها

1. محلولهاي دكستروز در صورت وجود ديابت بدون علائم باليني يا آشكار يا عدم تحمل كربوهيدراتها و همچنين در نوزادان مادران مبتلا به ديابت ، بايد با احتياط مصرف شوند.
2. محلولهاي هيپرتونيك دكستروز ممكن است در صورت مصرف از راه انفوزيون وريدي محيطي، موجب بروز ترومبوز شوند. بنابراين، اين محلولها بايد از طريق كاتر به آهستگي در وريدهاي مركزي تزريق شود.

عوارض جانبي

واكنش هاي تب زا، عفونت در محل تزريق، نكروز بافتي، ترومبوز وريدي با فلبيت، اغتشاش شعور يا عدم هوشياري و تحريك وريد با مصرف اين دارو گزارش شده است.

نکات قابل توصيه

1. وضعيت بيمار از نظر تعادل مايع و غلظت الكتروليت ها و تعادل اسيد و باز بايد پيگيري شود.
2. محلول دكستروز را بايد طوري تزريق نمود كه دارو به بافت هاي اطراف رگ نشت نكند.
3. محلول هاي غليظ دكستروز را نبايد بصورت عضلاني يا زيرجلدي تزريق نمود.

مقدار مصرف

بزرگسالان: بمقدار25-10 گرم از محلول 20 درصد در هر نوبت تزريق مي شود. حداكثر سرعتي كه مي توان دكستروز را انفوزيون نمود، بدون آنكه قند در ادرار ديده شود، kg/hr/g/0/5 است.
كودكان: در كودكان به منظور كنترل علائم حاد كمي قند خون، mg/kg500-250 از محلول 20 درصد تزريق مي شود.

اشکال داروئي

Infusion Solution: 5%
Infusion Solution: 10%
Infusion Solution: 20%
Infusion Solution: 50%
Infusion Solution:3.33% in NaCl 0.3%
Infusion Solution:5% in NaCl 0.45%
Infusion Solution: 5% in NaCl 0.9%

رینگرز (Ringers)
________________________________________________________________________________​_____________________________

گروه داروئي
Electrolytes
الکترولیت ها

موارد مصرف

اين فراورده به عنوان محلول ايزوتونيك، بصورت انفوزيون وريدي در درمان جانشيني آب و نمك و در مواردي كه پتاسيم بين سلولي كاهش يافته است، مصرف مي شود.

موارد منع مصرف

اين دارو در بيماران مبتلا به زيادي سديم خون ناشي از آسيب كليوي و قلبي يا 6-5 روز پس از عمل جراحي يا ضربه شديد، نبايد مصرف شود.

نکات قابل توصيه

1. توصيه مي شود كه انفوزيون وريدي اين دارو از طريق يك وريد سطحي صورت گيرد. استفاده از عروق پا ممكن است شيوع عواقب ترومبوتيك را افزايش دهد.
2. طي انفوزيون وريدي، بيمار بايد بدون حركت بماند.
3. رفع علائم كاهش آب بدن ، بهبود فشار خون، بهبود غلظت خون و طبيعي شدن ميزان ادرار، نشان دهنده تصحيح كاهش آب بدن است.

مقدار مصرف

سرعت انفوزيون و ميزان آن بايد با توجه به نياز هر بيمار جداگانه تعيين شود.

اشکال داروئي

Infusion: 500 ml(Na+ 147 mEq+ Ca²+4.5 mEq + K+4 mEq + Cl-156 mEq) L

عالي بود