۱۳۸۷/۱۰/۲۸, ۰۵:۵۵ عصر
فسفر
فسفر در طبیعت به حالت آزاد یافت نمیشود. سنگ معدن مهم آن فسفات کلسیم است. برای تهیه فسفر ، فسفات کلسیم را با سیلیس و زغال کک در کوره الکتریکی حرارت میدهند. مطابق واکنش زیر ، فسفر آزاد میشود.
2Ca3(PO4)2 + 6SiO2 + 10C → 6CaSiO3 + 10CO + P4
فسفر به شکل آلوتروپی یافت میشود: فسفر سفید ، فسفر سیاه.
فسفر سفید (P4)
فسفر سفید ، جامدی مومیشکل است که بلورهای آن از تجمع مولکولهای P4 شده است. اما در حالت بخار ، به صورت مولکولهای مجزا وجود دارد. مولکولهای P4 به صورت چهار وجهی منتظم است و در هر یک از گوشههای این چهار وجهی ، یک اتم فسفر وجود دارد که با پیوندهای کووالانسی با سه اتم فسفر دیگر متصل است و از آنجا که زاویه پیوندهای آن ، 60 درجه دارد و همین زاویه که انحراف زیادی از زاویه عادی اوربیتالهای P (90درجه) دارد، موجب میشود که پیوند P-P ضعیف و ناپایدار باشد.
از این رو ، فسفر سفید بسیار فعال میباشد، یعنی انرژی فعالسازی آن خیلی پایین است و به همین دلیل ، در هوا خود به خود آتش میگیرد. بنابراین فسفر سفید را در زیر آب نگهداری میکنند تا از تماس با هوا مصون بماند. نیروی بین مولکولی در فسفر سفید از نوع لاندن است.
هشدارها
فسفر یک ماده بسیار سمی میباشد و حتی مقدار 50 mg آن کشنده و مرگ آور است.
فسفر سفید باید همیشه در زیر آب نگهداری شود چرا که در مجاورت هوا بسیار واکنش پذیر میباشد. هنگام کار با آن حتما باید از انبر استفاده شود چرا که تماس آن با پوست میتواند باعث سوختگی های مزمن شود. خاصیت سمی و مزمن فسفر سفید باعث میشود که کارگرانی که باید با آن کنند دچار بیماری Necrosis of the Jaw مردگی فک که اصطلاحا PhossyJaw نامیده میشود گرفتار آیند. استرهای فسفاتی برای سیستم عصبی سمی هست
daneshnameh.roshd.ir